Тарыхы

Кыргыз Республикасынын Сот департаментинин түзүлүшү жөнүндө

Кыргыз Республикасы эгемендүүлүктү алгандан тартып, республикалык сот системасын реформалоо  зарылчылыгы келип чыкты.

Бийликти бөлүүнүн Конституциялык принциби аткаруу бийликтен жана өкмөттүк түзүлүштөн сот бийлигин көз карандысыз кылууга болжолдонгон.

Сот иштеринин өз алдынчалыгына жетишүүгө, аны уюштуруу, кадрдык, маалыматтык жана материалдык-техникалык камсыздоосуз мүмкүн эмес, ошондуктан принципиалдуу жаңы, өзүн өзү башкарган, туруктуу иштеген сот органын түзүү азыркы замандын талабы.

Жогоруда айтылгандарга байланыштуу, 1994-жылдын июль айында Кыргыз Республикасынын судьяларынын биринчи уюштурулган съезди өткөрүлүп, анын жыйынтыктары боюнча судьялардын коомдук органы -  Кыргыз Республикасынын судьялар Кеңешин жана Судьялар Кеңешинине караштуу Сот администрациясын түзүү жөнүндө сунуштар киргизилген.

Кыргыз Республикасынын Президентинин 1994-жылдын 1-ноябрындагы №290 Жарлыгы менен штаттык саны 36 кишиден турган, Кыргыз Республикасынын судьялар Кеңешине караштуу Сот администрациясы түзүлгөн.

Мурда Юстиция министрлигинин балансында турган соттордун ишин камсыздоону уюштуруу функциясы (финансылык, материалдык-техникалык, автотранспорттук жана башка каражаттар) Сот администрациясына өткөрүлүп берилген.

Кыргыз Республикасынын Президентинин 1996-жылдын 21-майындагы №170 Жарлыгы менен Кыргыз Республикасынын Сот департаменти түзүлгөн. Шаттык саны 36 кишини, 23 киши тейлөө персоналдарын түзгөн.

Кыргыз Республикасынын Сот департаменти төмөнкү максаттарга түзүлдү:

- Кыргыз Республикасынын жергиликтүү сотторунун судьяларын дайындоо жана бошотуужол жоболорун Кыргыз Республикасынын Конституциясына ылайык келтирүү максатында;

- республиканын сотторунун натыйжалуу иштеши үчүн шарттарды түзүү максатында;

- соттордун ишин камсыздаган, сот бийлигинин жардамчы органы катары. Сот департаменти жана анын түзүмдүк бөлүмдөрү, сотторду каржылоого каралган республиканын бюджетинен бөлүнгөн каражаттардын чегинде жалпы юридикалык соттордун материалдык-техникалык камсыздоосун ишке ашырат, сот статистикасын алып барат, маалыматтык камсыздоосун, ошондой эле сот актыларынын аткарышын камсыздайт.

1996-жылдан 1998-жылга чейин штаттык саны 36 кишини түзгөн.

1999-жылдан тартып штаттык саны тейлөөчү персоналдардан тышкары 47 кишиге – мамлекеттик кызматчыларга көбөйгөн. Аткаруу бийлик системасынын натыйжалуу иштешин жогорулатуу, башкарууну жашыртууга багытталган администрациялык реформаны андан ары өнүктүрүү жана мамлекеттик башкаруунун борбордук органынын түзүмүн түзүү максатында Кыргыз Республикасынын Президентинин 2000-жылдын 28-декабрындагы №363 Жарлыгы менен, Сот департаменти бардык мурунку функцияларын калтыруу менен Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот департаментине кайрадан уюштурулган. Ошол мезгилдеги штаттык саны тейлөөчү персоналдардан тышкары 47 кишини түзгөн.

Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот департаменти Конституциялык, Жогорку жана Жогорку Арбитраждык соттордун жана Кыргыз Республикасынын бардык жергиликтүү сотторунун материалдык-техниалык жана финансылык камсыздоосун, ошондой эле Конституциялык, Жогорку жана Жогорку Арбитраждык соттордун жана Кыргыз Республикасынын бардык жергиликтүү сотторунун судьяларын жана аппараттарынын кызматкерлерин социалдык-турмуштук жана медициналык тейлөөсүн ишке ашырган.

Кыргыз Республикасынын Президентинин 2001-жылдын 19-октябрындагы №300 “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарынын ишин материалдык-техникалык жана финансылык камсыздоосун андан ары жакшыртуу жөнүндө” Жарлыгы менен, Кыргыз РеспубликасынынКонституциялык, Жогорку жана Жогорку Арбитраждык соттордун ишин материалдык-техникалык жана финансылык камсыздоосун Сот департаментинин алып баруусунан Кыргыз Республикасынын Президентинин Иш башкармалыгына өткөрүлүп берилген.

Штаттык саны тейлөөчү персоналдардан тышкары 36 кишиге кыскарган.

Бул чечим республиканын жогорку сотторунун ишин материалдык-техникалык жана финансылык жактан камсыздоосун жакшыртуу максатында кабыл алынган, анткени, Министрликке караштуу өзүнчө ведомстволук орган аркылуу жогоруда көрсөтүлгөндөй каржылоо, зарыл болгон реалдуу суроолорго жооп бербейт.

Бирок бул абал деле туура эмес, анткени мындай кабыл алынган чечим, республиканын жогорку сотторунун ресурстук камсыздоосун жакшырткан күндө деле, бул учур соттордун Кыргыз Республикасынын Президентинин Иш башкармалыгына болгон көз карандысынолчойтуп көргөзүп койду.

Бара-бара иштеп жаткан мыйзамдардын жаңылануусу, жаңы республикалык ченемдик-укуктук актыларынын кабыл алынышын эске алып, судьяларды жана сот аппараттарынын кызматкерлерин кайра даярдоо, квалификациясын жогорулатуу маселелерин чечүү үчүн 1998-жылы январь айында, Сот департаментинин ведомстволук бөлүмү болуп саналган, Кыргыз Республикасынын судьяларынын Окуу борбору ачылган.

Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот департаменти (мындан ары – Сот департаменти) менен сот системаларын өз убагында каржылоо боюнча, алардын материалдык-техникалык базасын жакшыртуу жана чыңоо боюнча жумуштар жүргүзүлдү.

Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн 11.08.2001-жылдагы №423 токтому менен бекитилген “Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот департаменти жөнүндө” Жобого ылайык, Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигине караштуу Сот департаменти - Кыргыз Республикасынын Юстиция министрлигинин түзүмдүк бөлүмү болуп саналып жана Кыргыз Рспубликасынын сот органдарын финансы-материалдык жактан камсыздоо боюнча аткаруу-тескөө функциясын ишке ашырган.

Мындай абал сотторду мамлекеттик бийликтин аткаруу бутагына толугу менен тикеден тике көз карандылыка алып келген, анткени ошол системага Юстиция министрлиги да кирет. Бул абал, сөзсүз, Кыргыз Республикасынын Конституциясына, мамлекеттик бийликтин мыйзам чыгаруу, аткаруу жана сот бутактарына бөлүүнүн конституциялык принцибине карама-каршы келүүсүнө алып келди.

2005-жылы, Кыргыз Республикасынын Президентинин 30.11.2005-жылдагы №607 “Кыргыз Республикасынын мамлекеттик органдарынын түзүмүн оптималдаштыруу жөнүндө” Жарлыгына ылайык борбордук аппараттын штаттык саны, тейлөөчү персоналдардан тышкары мамлекеттик кызматкерлер – 29 кишиге чейин кыскартылган. Мындай штаттык сан 2008-жылга чейин сакталган.

Сот реформасын анык жана ийигиликтүү жүргүзүү максатында Кыргыз Республикасынын Президентинин 21.04.2008-жылдагы №143 “Кыргыз Республикасынын Жогорку Сотуна караштуу судьялардын Окуу борбору жана Кыргыз РеспубликасынынСот департаменти жөнүндө” Жарлыгы менен Сот департаменти Юстиция министрлигинин жетегинен чыгарылып жана бийликтин сот бутагындагы өз алдынча орган кылып кайра түзүлдү.

Өз алдынча мамлекеттик органдын – сот бийлигинин органын – Кыргыз Республикасынын Сот департаментин түзүү, баарыдан мурда, заманбап убакыттын талаптары чакырган, бийликтин көз карандысыз сот бутагын түзүү болду. Бул жарлыкты аткаруу максатында, борбордук аппараттын штаттык саны 13 кишиге (273) көбөйтүлгөн, анын ичинен 3 киши Судьялар Кеңешинин, Сот адилеттүүлүгү иштери боюнча улуттук кеңештин иштеринде иштешет.

2011-жылдын 17-июунунда Кыргыз Республикасынын 2011-жылдын 13-июунундагы №39 “Кыргыз Республикасынын Жогорку Соту жана жергиликтүү соттор жөнүндө” Мыйзамына өзгөртүүлөрдү жана толуктоолорду киргизүү жөнүндө” Мыйзамынын күчүнө кирүүсү менен Сот департаменти Кыргыз Республикасынын Жогорку Сотуна караштуу болуп калды.

Сот департаменти, аскер сотторунан тышкары, жергиликтүү соттордун ишин материалдык-техникалык жана башка жактан камсыз кылууну жүзөгө ашырууга, мыйзам менен каралган, мыйзамдыккүчүнө кирген соттук жана башка актыларды аткарууну камсыз кылууга, ошондой эле сот адилеттигин толук жана көзкарандысыз жүргүзүү үчүн шарттарды түзүүгө багытталган башка мүнөздөгү иштерди аткарууга чакырылган.

Сот департаменти, өз ишинде Кыргыз Республикасынын Конституциясын, Кыргыз Республикасынын “Кыргыз Республикасынын сот аткаруучуларынын статусу жөнүндө жана аткаруу өндүрүмү тууралуу”, “Мамлекеттик кызмат жөнүндө” мыйзамдарын, башка мыйзамдарды жанаКыргыз Республикасынын ченемдик-укуктук актыларын, соттук өзалдынча башкаруу органдарынын чечимдерин  жана “Кыргыз Республикасынын Жогорку Сотуна караштуу Сот департаменти жөнүндө”  Жобону жетекчиликке алат.

Кыргыз Республикасынын Жогорку Сотуна караштуу Сот департаментинин борбордук аппаратынын штаттык саны 61 кишини түзөт, анын ичинде 42 – мамлекеттик кызматчы, 18 – техникалык жана кичи тейлөөчү персоналдар. Кыргыз Республикасынын Сот департаментинин облустук башкармалыгынын штаттык саны 42 - мамлекеттик кызматкерлердин бирдигин түзөт, Кыргыз Республикасынын Сот аткаруучулар кызмат бөлүмдөрүнүн сот аткаруучулары – 194 кишини түзөт.

 

Байланыш маалыматы

720040, Бишкек шаары, Абдумомунов көчөсү, 205
 
Жогорку соттун электрондук почтасы - supcourt@sot.kg
 
 

 

Иштөө графиги

Дүйшөмбү - Жума     08:30 – 17:30

  Түшкү тыныгуу       12:00 – 13:00